22-06-09

Vissen met problemen

vissen_1_220609Vandaag net een week geleden is het begonnen en de echte oorzaak ken ik eigenlijk nog niet met zekerheid. Van de ene dag op de andere blijkt er een acuut zuurstofprobleem te zijn in het vijverwater.
Ik heb in mijn vijver alleen windes zitten: goudwindes, zilverwindes en blauwwindes. Een bewuste keuze want ik wou een natuurlijke vijver en koi-vissen horen daar volgens mij niet in thuis: die woelen teveel in de bodem, naar verluidt, en eten van de planten. Met als gevolg dikwijls dat de plantengroei niet optimaal is en het vijverwater absoluut door een goede filterinstallatie moet gestuurd worden.
vissen_2_220609Bij mij niets van dit alles: een natuurlijke vijver, waar ik aanvankelijk zelfs geen vissen in wou, maar een aantal windes werd wel aangeraden omdat die de muggenpopulatie in toom zouden houden. Windes zijn schoolvissen, dus ééntje of twee is te weinig, het werden er tien. Eén jaar heb ik ze tijdens het voorjaar iets teveel gevoederd, zodat ze hun eigen jongen niet als prooi zagen, daardoor zijn nu met meer dan honderd. Dat overkomt me geen tweede keer.
De oudste windes zijn/waren ondertussen zeker 25 cm groot. Van alle vijverwissen zijn windes ook die welke het eerst te lijden hebben onder een tekort aan zuurstof.
vissen_3_220609Vorige week maandag was het plots zover: geen eetlust, en ze lagen allemaal in de ondiepe zones van de vijver, wellicht omdat het oppervlaktewater net iets meer zuurstof bevat dan de rest. Op de bovenste foto zie er al minstens 7: 4 goudwindes, 1 blauwwinde, naast de blauwwinde ook een zilverwinde (zwart bovenaan) en ook nog ergens de staart van een zilverwinde. Happen naar lucht en water aan honderd per uur. Beweeglijkheid bijna nihil.
De eerste tussenkomst was een fonteintje installeren om extra zuurstof in 't water te bregen, alsook een extra luchtpomp. De volgende dag was er geen verschil.
Dan maar mijn water laten onderzoeken in een gespcialiseerde zaak: alles volgens het boekje. Maar het probleem bleef, en is er nog steeds. Ondertussen zijn er extra zuurstofplanten bijgezet, maar het weer werkte niet echt mee: er moet zon komen om onder water volop fotosynthese te krijgen waarbij de zuurstofplanten zuurstof afscheiden.
vissen_4_220609De praktijk klopt volledig met de theorie, want op de betere dagen qua weer waren de vissen in de late namiddag iets aktiever. En ook, 's morgens zijn ze er telkens het slechtst aan toe: 's nachts verbruiken de onderwaterplanten zuurstof, dus over de nacht zakt het gehalte sowieso.
Ondertussen zijn er reeds 4 van de grootste windes gestorven, maar sinds donderdag stabiliseert de toestand.

Met een dure filterinstallatie, UV-lampen en andere technische hulpmiddelen was dit misschien niet gebeurd, maar zoals gezegd: ik wou een natuurlijke vijver. Geen gedoe met keien rondom: als je bij ons in de natuur een plas water tegenkomt is die ook niet afgeboord met keien, dus bij mij ook niet. Wat dat betreft illustreren de foto's (aanklikbaar) dat ik daar wel tamelijk goed in geslaagd ben.
Maar in het najaar of volgend voorjaar wacht mij onherroepelijk de taak om de volledige vijver toch eens drastisch schoon te maken. Volgens kenners zou na 10 jaar de lavasteenlaag in de moerraszone volledig verzadigd zijn met afbraakstoffen. Bij langdurige regen - zoals vorige week zondag - worden er daar teveel van in het vijverwater geloosd, waardoor de bacteriën die die stoffen aanpakken overuren moeten doen. En die bacteriën verbuiken.... zuurstof. Wellicht is dat de oorzaak.

Alle andere en betere suggesties zijn welkom.

11:21 Gepost door Geert in Vijver | Permalink | Commentaren (8) | Tags: winde, blauwwinde, goudwinde, zilverwinde |  Facebook

28-04-09

Vreselijk onkruid - deel 3

Vandaag de derde en laatste in een reeks van drie met als gemeenschappelijk thema "onuitroeibare onkruiden": de familie Convolvulaceae (Winde) met Convolvulus Sepium of haagwinde (hagewinde) en Convolvulus Arvensis of akkerwinde. Synoniemen zijn Calystegia Sepium - Calystegia Arvensis. Kwamen reeds aan bod: zevenblad en heermoes.
De foto's (aanklikbaar) zijn van KU Leuven, campus Kortrijk en eens niet uit eigen tuin, daarvoor is het nog iets te vroeg.calystegia%20sepium-haagwinde-03087
Het is echter wél al het moment om aan de bestrijdig (of het gevecht) te beginnen, vandaar de timing van het artikel.

Iedereen kent ze wel, maar niet iedereen kan ze uit elkaar houden. Je kan haag- en akkerwinde uit elkaar houden door de vorm van het blad, door de groeiwijze en vaak door de kleur van de bloem. Haagwinde kan tot 3 meter hoog gaan, heeft altijd witte bloemen en convolvulus%20arvensis-akkerwinde-03071heeft een groot blad
met spitse top en afgeronde "oortjes" aan de voet - zie eerste foto hierboven.
Akkerwinde heeft meestal wit met roze bloemen (soms uitsluitend wit), gaat zelden hoger dan 1 meter en heeft en een kleiner blad met spiesvormige basis zoals op de foto hiernaast.

Calystegia%20sepium_3455De foto links toont de bloemen van haagwinde, die hieronder is akkerwinde.
Winde vormt lange kruipende wortelstokken van waaruit twee soorten stengels groeien: opklimmende en windende stengels waarop de bloemen zullen groeien en ook horizontale stengels die op zoek zijn naar een beklimbaar opstakel. Die kunnen rustig verschillende meters ver op zoek gaan zonder te wortelen. Het is dus belangrijk ze daar op dat moment vóór te zijn. Als ze iets gevonden hebben waarlangs ze kunnen klimmenconvolvulus%20arvensis-akkerwinde01 gaan ze daar stevig wortelen en ontstaan er weer windende stengels, en eigenlijk een nieuwe plant. Als er ook na enkele meters geen obstakel gevonden wordt, kan de top van de horizontale stengel in de grond dringen en daar een knolletje vormen, dat kan overwinteren en tot een nieuwe plant kan uitgroeien. In het najaar sterven de bovengrondse delen af,
 maar net onder het oppervlak én diep onder de grond zitten oerwinteringsknoppen klaar om in het voorjaar in aktie te schieten. Wat ze zonder twijfel ook zullen doen !

convolvulus%20arvensis-akkerwinde-03072Links akkerwinde, hieronder haagwinde.
De plant geeft voorkeur aan een natte tot vochtige en voedselrijke grond, liefst met ruim zonlicht. Bovendien, om de ramp noig wat te vergroten, winde plant zich ook voort via zaad, en de zaden kunnen jaren inaktief blijven wat het nog moeilijker maakt: je bent er nooit vanaf. Wat verderop zal je lezen dat de beste manier om de plant te bestrijden calystegia%20sepium-haagwinde-03088 ook hier weer is: ze uitputten. Een tip om dat karweitje te vergemakkelijken: plaats een bamboestok naast jonge scheuten en laat die langs die bamboestok omhoogklimmen, zodat je ze gemakkelijk kan verwijderen. Eens ze zich in een andere plant hebben genesteld: onderaan afsnijden, laten afsterven en pas dan verwijderen.

 


Bestrijdingsmogelijkheden:

  • De plant uitputten door konsekwent steeds opnieuw het bladgroen te verwijderen; geen gemakkelijke klus als de plant zich in het midden van een border begint te manifesteren.
  • Schoffelen indien mogelijk, steeds opnieuw. Afgebroken wortelresten groeien uit tot een nieuwe plant, tenzij er opnieuw tijdig geschoffeld wordt. Zoals ik al zei: steeds opnieuw.
  • Mulchen helpt niet!! Integendeel: winde stelt organisch materiaal op prijs !!
  • Gebruik van produkten die glyfosaat bevatten (round-up) helpt zeer weinig.
  • Silvanet (van Edialux) is een bestrijdingsmiddel dat wel werkt, maar ik geef de voorkeur aan handmatig verwijderen om de plant uit te putten. Let ook op: Silvanet is schadelijk voor de meeste houterige gewassen.

17-04-09

De windes zijn in grote form

Enige weken geleden waren de kikkers in grote form in de vijver. Nu is het aan de windes. Goudwindes, blauwe windes en zilverwindes. Allemaal door elkaar zijn ze zich de laatste dagen aan het uitleven.

windes_160409
Ze veroorzaken tamelijk wat deinig in het water van de vijver en springen af en toe minstens 10 cm boven het oppervlak.
Alleen: ik kan het zo moeilijk bewijzen met beelden, want zodra ze iemand merken wordt het feestje tijdelijk onderbroken. In tegenstelling tot kikkers en padden dulden ze geen pottenkijkers. En geef ze maar eens ongelijk. De foto hierboven kon ik nog net snel maken, verscholen achter potten en planten.

blauwe_reiger_1blauwe_reiger_2
Toch worden ze nauwlettend in de gaten gehouden. Van bovenuit. Maar de reiger maakt heel weinig kans, al zeker niet overdag. En zodra hij of zij mij opmerkte was't gedaan met likkebaarden.
Windes zijn schoolvissen. Als je 2 of 3 windes in de vijver uitzet zal je ze minder zien en blijven ze schichtig. Ik heb er véél te veel, misschien wel 150. Schoolvissen in grote groep zijn veel vrijpostiger: ze gaan er van uit dat er altijd wel ééntje zal zijn die het onraad ziet, en dan maken ze zich snel uit de voeten. Ik weet het, 150 is écht wel te veel. Een drietal jaren geleden heb ik ze teveel blijven voederen nadat de jongen uit het ei gekomen waren. Normaal jagen ze op hun eigen jongen en blijven er zo goed als geen kleine visjes over. Dat jaar waren ze te lui. En ik kan ze onmogelijk vangen.... dus blijft het maar zo. 't Is wel niet goed voor de vijver.

kikkervisjes_1_160409kikkervisjes_2_160409
Ook met veel overlevenden - tot nu toe toch - zijn de kikkervisjes, die hun schuilplaats beginnen te verlaten en naar mijn mening veel te onbedachtzaam misbruik maken van de paartijd van de windes. Ze wagen zich echt veel te ver uit hun moeraszone. Hier gaan zeker nog slachtoffers vallen. En veel zelfs.

Alle foto's aanklikbaar. 

12:30 Gepost door Geert in Vijver | Permalink | Commentaren (8) | Tags: blauwe reiger, winde, kikkervisje |  Facebook

30-03-09

Vanaf nu gaat het snel

Sinds gisteren hebben ook mijn (goud-)windes het begrepen: het wordt lente. Net als elk jaar zijn ze in 't begin nog wat voorzichtig en zoeken nog niet meteen het oppervlak op, ze hangen er zo'n 20 cm onder.winde300309 De sukkelaar op de foto hier is er jammer genoeg niet meer bij. Windes zijn schoolvissen, en net als bij de kuddedieren op het vasteland kan je er van op aan dat er iets scheelt als er zich ééntje afzondert. Nog eigenaardiger was dat zij (want 't was een vrouwtje) zich gewoon liet pakken met de hand. Meer dan waarschijnlijk had een reiger zich misrekend aan het formaat van de vis, en moeten lossen. Maar wel genoeg om langs weerszijden een kwetsuur te hebben. Links ook nog eens veel erger dan rechts. Als je klikt op de foto zie je onderaan de buik, ter hoogte van de witte plek op de rug, een rode vlek: een open wonde. Links was het dus erger, en was er zelfs wat kuit te zien. 't Was dus een vrouwtje. Ze keek ook heel triestig, dus ik heb de vis dan maar uit haar lijden verlost. Niet prettig, maar weten dat ze pijn zou blijven lijden en langzaam zou sterven is nog zoveel erger.

amelanchier300309Zoveel beter er aan toe zijn de Amelanchier Lamarkii, de Viburnum Plicatum 'Mariesii' en de Exochorda Macrantha 'The Bride'. Hun moment van glorie is bijna aangebroken.
De Amelanchier is een struik die niet zo heel lang bloeit, geschikt is voor groepsbeplanting en in het tweede deel van de zomer bessen draagt die eetbaar zijn. De nederlandstalige naam is "krentenboom", verwijzend naar die vruchten. De vogels komen er massaal op af. En ook Aran was er gek op. Al was dat geen verrassing, want zij kon zelf braambessen plukken, maiskolven afbreken, vlierbessen afbijten, boontjes en peultjes oogsten, tomaten plukken en komkommers afbreken. Allemaal voor eigen consumptie, natuurlijk ! En dan ben ik nog wel één en ander vergeten.

viburnum_mariesii300309Viburnums bestaan in vele soorten, sommige groenblijvend. Op elk tijdstip tussen december en eind juni is er altijd wel een bepaalde soort die in bloei staat. Binnen enkele weken, wanneer de bloemknoppen zijn opengesprongen, zal ik een bijdrage wijden aan deze mooie struik.



exochorda300309Ook op de Exochorda zal ik zeker en vast in detail terugkomen. Vooral omdat dit laagblijvend struikje (hoogte tot 1 meter) echt véél te weinig wordt aangeplant. Het is nochtans geschikt voor kleine tuinen als solitair, zowel als voor grotere tuinen halfweg de border. En witter dan de bloemen van de Exochorda Macrantha 'The Bride' bestaat waarschijnlijk niet.

 

Alle foto's zijn aanklikbaar. En vooral die van de Amelanchier is wel goed gelukt vind ik; ik leer bij :-)