24-02-10

Saai (?) maar interessant - 2

Op 5 november vorig jaar had ik een eerste postje met wat theorie over grond en bodem.
Nu de tijd is aangebroken om één en ander in de praktijk te brengen, volgt een tweede hoofdstukje, over de structuur van de grond.
Opnieuw een ingekorte versie van iets wat je kan lezen op de website van vasteplantenkweker Jan Spruyt-Van der Jeugd.

Ik wil van de gelegenheid ook gebruik maken om iedereen die graag een mooi gazon heeft nog eens mee te nemen naar mijn postje van ruim een jaar geleden: werken aan een mooi gazon: NU !

Een goede bodemstructuur, wat is dat?

Grond is samengesteld uit verschillende gronddeeltjes, elk met een eigen grootte en specifieke eigenschappen. Afhankelijk van deze samenstelling kan men de grondtypes indelen in verschillende grondsoorten.
Men spreekt van lichte grond wanneer deze veel zanddeeltjes (grote gronddeeltjes) bevat.
Men spreekt van zware grond als er meer leem en klei is (zeer kleine gronddeeltjes).
Afhankelijk echter van de grondsoort spreekt men ook van de structuur van een bodem. Met de bodemstructuur bedoelt men de manier waarop de verschillende bodemdeeltjes aan elkaar verbonden zijn. Dit kunt u niet direct in een labo meten, maar kunt u wel zelf ter plaatse waarnemen.
Voor de bodemstructuur kan men een onderscheid maken tussen de bouwvoor (= de bovenste 25 cm) en de ondergrond (dieper dan 30 cm).

De ondergrond.
De ondergrond moet liefst voldoende doorlatend zijn voor insijpelend regenwater en ook voor de beworteling. Vóór een nieuwe aanplanting worden verharde lagen in de ondergrond dan ook best gebroken door een diepe grondbewerking.
Let er hierbij wel op dat de minder goede grond uit de ondergrond niet teveel naar de bouwlaag gehaald wordt. Daarom kan het maken van een voldoende diepe plantput, waarbij u de onderste grond wel goed losmaakt maar toch onderin de put laat, een goede oplossing zijn.
De bouwlaag.
Voor de bouwlaag spreekt men van een goede bodemstructuur wanneer de grond voldoende kruimelig is en in uw handen gemakkelijk uiteenvalt in verschillende kruimels van grond.
Een dergelijke kruimelige structuur is ideaal voor een goede beworteling van de planten. Het zorgt voor een goede vochtverdeling in de bodem en voor een goede ontwatering bij overvloedige regenval.
want, naast water is voldoende lucht in de bodem van essentieel belang om een gezonde en goede beworteling te verkrijgen en te behouden.

Humus.
Van groot belang voor het bekomen en behouden van een kruimelstructuur is de aanwezigheid van voldoende humus (ca. 3 à 4%). Deze humus zorgt er voor dat de grondkorrels beter zullen samenhangen tot de gewenste grondkruimels.
Essentieel hierbij is een rijk en actief bodemleven, dat nodig is voor een goede beworteling. Dat bodemleven zet tevens organische stof om in voedingsstoffen en humus.
Ook een bekalking heeft een positief effect op de bodemstructuur en het bodemleven.

Bodembewerking.
Tot slot wensen we ook het belang van gepaste bodembewerking te benadrukken. Hiermee bedoelen we dat het raadzaam is om gronden op een geschikt tijdstip te bewerken met geschikt materiaal.
Bijvoorbeeld zware gronden niet bewerken wanneer deze te nat liggen. Een nieuwe tuin niet bewerken met te zware machines.

Een goede bodemstructuur is dus de basis voor mooie (vaste) planten. 
Een nieuwe aanplanting is het uitgelezen moment om de bodemstructuur te verzorgen en extra organisch materiaal in de bodem te brengen. Dit kan men eventueel doen met mest of composten.
Wel oppassen voor verbranding van de nog jonge wortels indien deze producten te vers zijn. Vooral het gebruik van vers organisch materiaal in de plantgaten wordt sterk afgeraden.
Een veiliger alternatief om extra organische stof in te brengen, zijn de gedroogde en gesteriliseerde bodemverbeteraars, zoals bijvoorbeeld gedroogde 'koe-kuiken-paardenmest' of beter nog speciale producten zoals 'Vivimus' van DCM. Dit laatste is een natuurlijk product specifiek samengesteld om bij te mengen in de plantgaten. Dit product op basis van tuinturf is erg rijk aan organische stof en humus. Doordat er extra kalk aan toegevoegd werd, heeft het in tegenstelling tot pure turf geen verzurende werking op uw bodem-pH. Het bevat ook voldoende en geschikte voeding voor een goede begingroei en is tevens rijk aan nuttig bodemleven.

De praktijk bij mij ?
Afgestorven materiaal de ganse winter laten liggen, zodat de bodem niet toeslaat door regen en sneeuw. Ondertussen wordt een deel van die afgestorvengorenmassa omgezet in humus. De rest wordt in het voorjaar - nu dus - opgeruimd en gecomposteerd: zie hier. De compost van het jaar voordien wordt uitgestrooid.

opkuis1_240210 opkuis2_240210

23-02-09

Mijn compost fabriek(je)

Zonder zo'n plastieken compostvat, zonder speciale wormen.
En het werkt prima !

Voor meer theoretische (en ook praktische) kennis over composteren kan je terecht op www.vlaco.be, waar je allerlei links vindt van wat er van ver of van dicht verband mee houdt.

Ik zal hier trachten uit te leggen hoe mijn compostfabriekje draait. Alle foto's zijn aanklikbaar en tonen een vergroot en duidelijker beeld.

gehaksel.jpgcompost.jpg

Linkse foto de tuinafval zoals hij op de composthoop terechtkomt (met dank aan mijn nieuwe aanwinst), rechts het resultaat. De wormen die het werk doen komen gewoon vanuit de ondergrond in de tuinafval gekropen en vermenigvuldigen zich daar naar hartelust. Voor alle duidelijkheid: tussen de twee foto's zit er wel een tijdsspanne van een jaartje.

Vroeger werkte ik in 2 afgescheiden kompartimenten, wat het omwerken van de compost fel bemoeilijkte. Tot ik eens ergens iets las over een modulair systeem. Simpel qua opvatting en eenvoudig om zélf in elkaar te steken. Zo kan je het formaat aanpassen aan de beschikbare ruimte.
De modules.
Alle modules zijn identiek, en passen perfekt in elkaar.
De ruimte tussen de planken rondom dient om zuurstof en lucht in de compost te brengen. De wormen en bacterieën die het werk doen hebben dat nodig.
De hoeken aan de onderkant zijn lang genoeg om in de uitsparingen aan de bovenkant te passen. Zodat alles stevig in elkaar zit. Hieronder zie je een volledige module, een detail van een hoek aan de bovenkant, en een detail aan de onderkant (omgedraaid).

compost_modulecompost_module_bovencompost_module_onder



Waarom modulair werken?
Op die manier is het mogelijk om te "stapelen", wat het heel gemakkelijk maakt om met een aantal kompartimenten te werken. Zodat de compost gemakkelijk eens kan gekeerd worden om te beluchten, en vooral: zodat je nooit dieper moet scheppen dan een 20-tal cm. Immers, eens een module leeg, wordt ze weg genomen.
Onderstaande foto's verduidelijken dit.
Op de linkse foto zie rechts nog net een stapel modules met vers tuinafval klaar om een maand of 5 te rusten; daarnaast een kompartiment dat gekeerd wordt naar het linkse kompartiment en van zodra er voldoende is uitgeschept wordt de bovenste module weggenomen, zodat je weer gemakkelijk bij de half verteerd compost kan. En zo belanden we bij de rechtse foto.
Onderste foto: compost klaar voor gebruik, hoeft niet meer bewaard te blijven in de modules.

compost_keren1compost_keren2 compostvoorraad



Nog een aantal tips.
Tijdens het composteringsproces treedt er in lichte mate verzuring op, daarom is het zeker niet slecht om tussen de verschillende lagen tuinafval soms wat kalk te strooien.
Terzelfdertijd mag je daar telkens wat beendermeel aan toevoegen: beendermeel is een compostversneller en voegt wat voedingsstoffen toe.
De bacteriën en zeker de wormen die het proces op gang houden hebben voldoende vocht nodig: de bovenkant mag dus zeker niet afgedekt zijn. Bij mij staat alles zelfs onder de oversteek van een klein tuinschuurtje, zodat er bij regen water genoeg op terecht komt.

Interesse of vragen: aarzel niet om mij te kontakteren.

12:01 Gepost door Geert in Tuin | Permalink | Commentaren (4) | Tags: compost |  Facebook